Het verkeerde been

Een intrigerende tekst, dikke doei met de Cito. Die tweet kwam vrijdag in mijn timeline op Twitter. Renske Valk, hoofdredacteur van Van 12 tot 18, plaatste de tweet. Een muisklik later belandde ik op de site van RTL Nieuws, Dikke doei met de Cito | RTL Nieuws.

Look can be deceiving, en dat geldt dus ook voor titels en kopjes. Het bracht mij flink op het verkeerde been. Want het artikel bevatte andere informatie dan ik dacht. Het gaat over toetsen. Het gaat over falen, druk om te presteren en second opinions. “Wil je kind naar de havo, maar was de Cito-score te laag? Geen nood. Met een nieuwe toets kan gymnasium opeens weer een optie zijn” schrijft RTL. Ouders gaan soms naar een extern bureau om een tweede toets af te nemen voor hun kind. Dat dit een keuze is die ouders mogen maken, staat voor mijn buiten kijf. En in zoverre kan ik de reactie van Paul Rosenmöller ook wel volgen. Ouders moeten inderdaad doen wat zij denken dat het beste is voor hun kind.

Maar het shoppen met scores om maar op een zo hoog mogelijk niveau van onderwijs te komen, is juist een van de zaken die je niet wilt. Door te stellen dat een second opinion goed is, creëer je verschillende hellende vlakken. Allereerst maakt het de druk op kinderen onvoorspelbaar. Ze weten niet meer of hun handelen en de uitkomst goed is. Scoor je te laag, dan moet je een nieuwe toets doen. En wat gebeurt als je wel je uiterste best hebt gedaan, maar de score toch nog een beetje  te laag is? Moet je dan alsnog aan de bak. Kinderen moeten worden uitgedaagd om zich zelf te ontwikkelen, maar dan wel op een breed gebied. NIO en Cito meten daar slechts een beperkt deel van, dat wordt algemeen geaccepteerd. Door de second opinion aan te moedigen, maak je dat belang groter dan het is. Rosenmöller heeft als voorzitter van de VO-raad een bepaalde autoriteit bij het algemene publiek. Daar moet je niet licht mee om gaan.

Daar komt mijn tweede bezwaar om de hoek kijken. Goed onderwijs bespeelt drie domeinen: kwalificatie, socialisatie en subjectificatie. En goed onderwijs zorgt dat er een goede balans is in de pedagogische driehoek tussen ouders, leraar en kind. Een goede leraar ziet zijn leerlingen, de kinderen in zijn klas. Hij of zij verstaat de kinderen, met al kwaliteiten, talenten, valkuilen, uitdagingen en persoonlijkheden. Bovendien heeft hij de kinderen goed in het oog. Goed onderwijs betekent namelijk ook dat je je leerlingvolgsysteem op orde hebt. De Cito toets, of welke afsluitende toets ook,  is bedoeld als sluitsteen van dit LOVS. Als het goed is, komen hier geen verrassende dingen meer uit. En als het goed is, zijn zowel ouders als leraar als kind hiervan op de hoogte. Door de second opinion als goed te bestempelen, drijf je in mijn ogen een subtiele maar kleine wig tussen ouders en leraar. Bevalt het advies niet? Dan gaan we toch een deurtje verder?

Een second opinion lijkt zo logisch. Maar het illustreert hoe er in medische en economische termen over onderwijs gedacht wordt. In het Jaarboek van hetkind schreef Paul Verhaeghe hier een goed en lezenswaardig hoofdstuk over. De woorden die gekozen worden over een onderwerp, laten zien hoe we als maatschappij over dit onderwerp denken. Dat gebeurt vaak onbewust, omdat het om ons heen nu eenmaal ook gebeurt. Dat betekent dus ook dat dit gelijk verkeerd is. Maar door de bewoordingen die gebruikt worden, kan er een grote zweem van maakbaarheid, van beheersbaarheid over onderwijs komen. En dat is een grote misvatting. Onderwijs is geen kwestie van op knopjes drukken en er rolt een resultaat uit. Onderwijs is geen kwestie van een toets afnemen, en dat is dan je resultaat. Onderwijs is een samenspel tussen leraar en leerling, tussen volwassene en kind, tussen de school, de ouders en hun kind. Een goede afstemming tussen die drie mensen maakt dat iedereen zijn beste been voor kan zetten.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Onderwijs en media, Onderwijs en toetsen, Overpeinzingen, Uncategorized en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Het verkeerde been

  1. Berend Cornel zegt:

    Dikke doei voor Cito en Nio
    Belangrijk om te weten is dat het advies van de basisschool voor de VO-school het eerste selectie criterium is of zou moeten zijn. Natuurlijk is het mooi als dit advies ondersteunt kan worden door gegevens uit het LVS (leerlingvolgsysteem, bijv. Parnassys) Komend jaar wordt dit alleen nog maar duidelijker als de Cito later in het jaar wordt afgenomen en de aanmeldingen wel op hetzelfde moment worden gedaan. Deze week heeft staatssecretaris Sander Dekker vast laten leggen dat VO-scholen dan geen eigen test mogen afnemen om op dat moment al extra zekerheid te hebben. Prima zet van de staatssecretaris omdat hij daarmee aangeeft dat het advies van de professional serieus genomen met worden. Dit geldt voor de VO-school maar ook voor de ouders. Natuurlijk begrijp ik dat er in uitzonderingssituaties een discrepantie kan zitten tussen het advies van de basisschool en het inzicht van de ouders maar het gaat me te ver als ik hoor en lees dat ouders massaal het bureau weten te vinden om de Nio-test af te laten nemen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s